Po trzech latach oczekiwania, Izba Cywilna Sądu Najwyższego podjęła przełomową uchwałę w sprawie kredytów frankowych. Rozstrzygnięcie z 24 czerwca 2026 roku dotyczy sześciu pytań prawnych I Prezes SN z 29 stycznia 2021 roku i ma moc zasady prawnej. Uchwała jednoznacznie określa konsekwencje stosowania klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, wpływając na dalsze postępowania sądowe.
Co oznacza uchwała Sądu Najwyższego dla klauzul kursowych?
Uchwała Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2026 roku precyzuje, że klauzula kursowa oparta na kursie Narodowego Banku Polskiego (NBP) i marży banku powinna być oceniana jako jedno postanowienie. Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że nie można uzupełnić umowy zawierającej klauzule abuzywne o kurs średni NBP. To stanowisko zamyka drogę do prób “uzupełniania” umów o kurs NBP.
Izba Cywilna Sądu Najwyższego uznała, że usunięcie klauzuli kursowej i marży bankowej prowadzi do nieważności umowy w całości. Umowa staje się nieodpłatna, co nie było celem stron w momencie jej zawierania. Sąd Najwyższy podkreślił, że miejsce postanowienia niedozwolonego nie może zająć inny sposób określania kursu wynikający z przepisów lub zwyczajów.
Jakie są konsekwencje nieważności umowy kredytu frankowego?
Uchwała Sądu Najwyższego potwierdza, że umowa zawierająca nieuczciwe postanowienia jest nieważna w całości. Po unieważnieniu umowy strony mają wobec siebie niezależne roszczenia. Bank ma roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału, a konsument o zwrot wpłaconych kwot.
Sąd Najwyższy jasno wskazał, że stronom umowy nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Dotyczy to okresu od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie. To ustalenie jest zgodne z prokonsumenckim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Brak wynagrodzenia za korzystanie z kapitału jest kluczowy dla rozliczeń między bankami a kredytobiorcami.
Kiedy rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczeń frankowiczów?
Zgodnie z najnowszą linią orzecznictwa TSUE i Sądu Najwyższego, termin przedawnienia roszczeń o zwrot świadczeń nie rozpoczyna biegu, dopóki konsument nie ma świadomości wadliwości umowy. Bieg przedawnienia zaczyna się dopiero od dnia, w którym kredytobiorca zakwestionował związanie postanowieniami umowy. To oznacza, że wielu frankowiczów nadal może dochodzić swoich praw, nawet jeśli umowa została zawarta wiele lat temu.
Orzecznictwo sądów powszechnych w Polsce w zdecydowanej większości potwierdza nieważność umów kredytów frankowych. Nieważność umów jest regułą, a nie wyjątkiem, co wzmacnia pozycję kredytobiorców w sporach z bankami. Uchwała Sądu Najwyższego zamyka trzy lata oczekiwania na rozstrzygnięcie sześciu pytań prawnych I Prezes SN.
Uchwała Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2026 roku stanowi ostateczne rozstrzygnięcie prawne w sprawie klauzul abuzywnych w kredytach frankowych. Przedsiębiorcy z sektora bankowego muszą liczyć się z dalszym wzrostem liczby pozwów i koniecznością rezerwowania środków na pokrycie roszczeń. Dla kredytobiorców oznacza to wzmocnienie pozycji procesowej i jasne wytyczne dotyczące dochodzenia roszczeń.
