Ceny paliw na polskich stacjach znacząco wzrosły po wygaśnięciu pakietu “Ceny Paliwa Niżej” i powrocie wyższej stawki VAT. Ten wzrost nie wynikał jednak wyłącznie z czynników podatkowych. Na rynek wpłynęły jednocześnie wyższe ceny w hurcie oraz globalne czynniki makroekonomiczne i geopolityczne.
Co spowodowało wzrost inflacji w marcu 2026 roku?
Głównym czynnikiem podnoszącym inflację w marcu 2026 roku był znaczący wzrost cen paliw. Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) wyniósł 3,0% rok do roku, co stanowiło wzrost z 2,1% odnotowanych w lutym (dane GUS). W ujęciu miesięcznym ceny towarów i usług wzrosły o 1,1% (dane GUS). Wzrost cen paliw podbił roczny wskaźnik inflacji o 0,8, 0,9 punktu procentowego (dane GUS), stanowiąc niemal wyłączny czynnik wzrostu inflacji względem lutego.
Jakie były dynamiki cen poszczególnych paliw?
W marcu 2026 roku ceny paliw wzrosły o 15,4% miesiąc do miesiąca oraz o 8,6% rok do roku (dane GUS). Olej napędowy podrożał silniej, odnotowując wzrost o 21,4% miesiąc do miesiąca, podczas gdy benzyna wzrosła o 12,9% miesiąc do miesiąca (dane GUS). Ceny autogazu (LPG) wzrosły o 23,9% rok do roku (dane GUS). Wzrost cen oleju napędowego był ponad dwukrotnie szybszy niż benzyny w tym okresie (Gazeta Prawna). W ostatnich dniach marca ceny na stacjach osiągnęły szczyt: benzyna Pb95 do 6,16 zł/l, a diesel do 7,60 zł/l (TVN24).
Czy obniżki podatkowe zniwelowały wzrost cen?
Wzrost cen paliw nastąpił mimo czasowych obniżek podatkowych. Od 31 marca do 30 kwietnia 2026 roku obowiązywała obniżona stawka VAT na paliwa z 23% do 8% oraz obniżona akcyza, wynosząca 1239 zł/1000 l dla benzyny i 880 zł/1000 l dla oleju napędowego (TVN24). Mimo tych działań, ceny hurtowe rosły. Benzyna wzrosła o 1267 zł/m³, a olej napędowy o 2449 zł/m³ w ciągu niespełna miesiąca od końca lutego do końca marca 2026 roku (Gazeta Prawna). Urszula Cieślak z Reflex wskazała, że na rynku jednocześnie działały wyższe ceny w hurcie oraz czynniki makroekonomiczne, co potwierdza, że powrót wyższej stawki VAT nie był jedynym determinantem wzrostu cen.
Jakie czynniki geopolityczne wpłynęły na rynek paliw?
Wzrost cen paliw był spowodowany głównie geopolityką, w tym wojną na Bliskim Wschodzie, co doprowadziło do tzw. „szoku paliwowego" (Obserwator Finansowy). Marzec 2026 roku był rekordowym miesiącem dla cen ropy naftowej, która podrożała o 57% według Reuters, co stanowiło najsilniejszy wzrost miesięczny od 1988 roku (Bankier.pl). Notowania oleju napędowego na londyńskiej giełdzie wzrosły w marcu o ponad 75%, osiągając rekord nominalny 1461,25 USD za tonę (Bankier.pl). Te globalne czynniki przełożyły się na ceny hurtowe w Polsce, a następnie na ceny detaliczne na stacjach.
Przedsiębiorcy, zwłaszcza z branży transportowej i logistycznej, muszą uwzględniać w swoich kalkulacjach nie tylko zmiany stawek podatkowych, ale również dynamiczną sytuację geopolityczną i jej wpływ na globalne ceny surowców. Wzrost cen paliw o 78-91 groszy za litr po wygaśnięciu pakietu obniżającego VAT, w połączeniu z utrzymującą się presją inflacyjną, wymaga stałego monitorowania kosztów operacyjnych.
