Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli orzekł 1 kwietnia 2026 roku, że Polska musi zapłacić firmie Pfizer Export S.a.r.l. (Pfizer) za nieodebrane szczepionki przeciw COVID-19. Wyrok ten, choć nieprawomocny, nakłada na Polskę zobowiązanie finansowe przekraczające 5,6 mld zł. Decyzja sądu wywołała reakcję Ministerstwa Zdrowia, które zapowiedziało odwołanie, oraz Pfizera, który dąży do egzekucji roszczeń.
Ile wynosi zasądzona kwota i czy jest ostateczna?
Sąd w Brukseli nakazał Polsce zapłatę 5 644 290 747 zł (około 5,644 mld zł) na rzecz firmy Pfizer. Kwota ta dotyczy nieodebranych dawek szczepionek przeciw COVID-19. Wyrok jest nieprawomocny, co oznacza, że Polska ma prawo do apelacji. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło zamiar odwołania się od tej decyzji.
Jakie są całkowite koszty roszczenia z odsetkami i kosztami procesowymi?
Dyrektor generalny Ministerstwa Zdrowia poinformował, że kwota bazowa roszczenia Pfizera wraz z odsetkami wynosi obecnie około 6 mld 390 mln zł. Dodatkowo, Polska może zostać obciążona kosztami procesowymi w wysokości około 170 mln zł. Całkowita potencjalna odpowiedzialność finansowa państwa polskiego przekracza zatem 6,5 mld zł.
Co oznacza obowiązek odbioru szczepionek dla Polski?
Wyrok sądu nakłada na Polskę obowiązek odbioru około 64 mln dawek szczepionek przeciw COVID-19 w ciągu trzech lat. Ten warunek wykonania wyroku może prowadzić do utylizacji szczepionek, jeśli nie zostaną wykorzystane. Polska już wcześniej odmówiła odbioru tych dawek, powołując się na klauzulę siły wyższej.
Jakie są szersze konsekwencje wyroku dla budżetu państwa?
Wyrok doprowadził do wstrzymania przekazywania części środków należnych Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Nie podano, z jakiego budżetu zostanie pokryta ewentualna płatność. W planie na 2026 rok nie przewidziano wydatków na zadania Ministra Zdrowia z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (FPC). Sąd w Brukseli nakazał również Rumunii zapłatę za szczepionki, a łączna wartość roszczeń dla obu krajów wynosi 1,9 mld euro.
Jakie są dalsze kroki prawne i stanowisko stron?
Pfizer poinformował PAP, że orzeczenie belgijskiego sądu podkreśla wagę zobowiązań wynikających z umów. Koncern podejmuje działania zmierzające do egzekwowania wyroku przy wykorzystaniu dostępnych prawnie procedur. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało odwołanie od nieprawomocnego wyroku. Premier Donald Tusk, komentując wyrok, nazwał decyzje poprzedniego rządu „skrajną głupotą”.
Wyrok sądu pierwszej instancji w Brukseli stanowi poważne obciążenie finansowe dla Polski. Niezależnie od wyniku apelacji, państwo musi przygotować się na potencjalną konieczność uregulowania kwoty przekraczającej 6,5 mld zł oraz na logistyczne wyzwanie związane z odbiorem i zagospodarowaniem 64 mln dawek szczepionek.
