Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił 3 lipca 2026 roku nowelizację przepisów mającą na celu zapewnienie większej równowagi płci w organach największych spółek publicznych. Ustawa wdraża unijną dyrektywę „Women on Boards”, wprowadzając nowe obowiązki dla przedsiębiorstw. Obecnie akt prawny oczekuje na podpis Prezydenta RP, co jest ostatnim etapem przed jego ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw i wejściem w życie.
Jakie cele stawia ustawa o równowadze płci?
Ustawa ma na celu zwiększenie reprezentacji płci niedostatecznie reprezentowanej w organach największych spółek publicznych. Zgodnie z jej założeniami, płeć niedostatecznie reprezentowana to ta, której przedstawiciele zajmują nie więcej niż 49% łącznej liczby stanowisk w zarządach i radach nadzorczych (dane: gov.pl). Duże spółki giełdowe będą zobowiązane do zapewnienia, aby udział tej płci wynosił co najmniej 33% wszystkich stanowisk w zarządach i radach nadzorczych łącznie (dane: gov.pl). Celem regulacji jest usprawnienie stosowania zasady równości szans kobiet i mężczyzn na najwyższych stanowiskach kierowniczych.
Kogo obejmą nowe przepisy dotyczące równowagi płci?
Regulacje dotyczą dużych spółek giełdowych z siedzibą w Polsce, których co najmniej jedna akcja jest notowana na rynku regulowanym w państwie członkowskim Unii Europejskiej. Przepisy obejmą firmy zatrudniające co najmniej 250 pracowników, których roczny obrót przekracza 50 mln euro lub całkowity bilans roczny wynosi powyżej 43 mln euro (dane: gov.pl, unijne standardy). Mikro-, małe oraz średnie przedsiębiorstwa są całkowicie wyłączone ze stosowania tej ustawy.
Jakie obowiązki nałożą nowe regulacje na spółki?
Nowe przepisy wprowadzają szereg obowiązków dla objętych nimi spółek. Przede wszystkim, spółki będą musiały stosować neutralnie sformułowane, jednoznaczne i niedyskryminacyjne kryteria doboru kandydatów do organów, uwzględniające ich kwalifikacje. Kryteria te muszą zostać ściśle określone przed rozpoczęciem procedury rekrutacyjnej (dane: gov.pl). W przypadku kandydatów o równorzędnych kwalifikacjach, pierwszeństwo otrzyma osoba należąca do płci niedostatecznie reprezentowanej. Walne zgromadzenia spółek będą miały obowiązek podjęcia uchwały w sprawie polityki równowagi płci, która obejmie programy rozwoju kariery oraz strategię zarządzania zasobami ludzkimi. Dokument ten będzie musiał być publicznie udostępniany na stronie internetowej spółki (dane: gov.pl). Spółki mają mieć 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie na wdrożenie przepisów (biznes.pap.pl).
Jakie sankcje przewidziano za naruszenie przepisów?
Nadzór nad przestrzeganiem nowych obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych oraz realizacją polityki równowagi płci będzie sprawować Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). W przypadku rażących naruszeń przepisów KNF będzie mogła nałożyć na spółkę karę finansową do 500 tys. zł (dane: gov.pl). Przy mniejszych uchybieniach KNF może wydawać oficjalne zalecenia. Ustawa gwarantuje również ochronę praw kandydatów. Kandydat, wobec którego spółka naruszy wymogi rekrutacyjne, będzie miał prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem. Wysokość odszkodowania nie będzie mogła być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Jeśli odrzucony kandydat wykaże, że posiadał kwalifikacje równorzędne z wybraną osobą płci przeciwnej, na spółce będzie spoczywał ciężar dowodu, że nie dopuściła się dyskryminacji (dane: gov.pl).
Ustawa o równowadze płci w spółkach publicznych, po podpisaniu przez Prezydenta RP i ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, wejdzie w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia. Przedsiębiorcy zarządzający dużymi spółkami giełdowymi powinni monitorować dalszy przebieg procesu legislacyjnego i przygotować się na wdrożenie nowych wymogów w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie. Obejmuje to przegląd polityk rekrutacyjnych, składów organów oraz opracowanie i publikację polityki równowagi płci.
