Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) intensyfikuje nadzór nad rynkiem finansowym. Działania koncentrują się na potencjalnych naruszeniach konkurencji w sektorze bankowym oraz na systemie oceny zdolności kredytowej. UOKiK dysponuje rozszerzonymi kompetencjami, które umożliwiają skuteczniejsze reagowanie na praktyki szkodzące konsumentom i przedsiębiorcom.
Jakie nowe kompetencje zyskał Prezes UOKiK?
Prezes UOKiK zyskał nowe kompetencje, które wzmacniają jego możliwości interwencji na rynku. Urząd może teraz blokować strony internetowe, usuwać lub dodawać treści na stronach oraz przeprowadzać przeszukania. Te uprawnienia wynikają z implementacji rozporządzenia CPC (UE) 2017/2394, które nakazuje krajom Unii Europejskiej przyznać organom ochrony konsumentów minimalne kompetencje dochodzeniowe i egzekucyjne (bank.pl).
Nowe kompetencje obejmują:
- Blokowanie stron: UOKiK może usunąć treści, dodać komunikaty lub zablokować dostęp do strony. Może również nakazać rejestratorowi domeny jej usunięcie i ponowną rejestrację na inny podmiot. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu (bezprawnik.pl).
- Przeszukania: W toku postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów lub postępowania klauzulowego, UOKiK może przeprowadzić przeszukanie. Wymagana jest zgoda Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK), analogicznie do przeszukań w postępowaniach antymonopolowych (bank.pl).
- Tajemniczy klient (mystery shopper): UOKiK może dokonywać zakupów towarów lub usług z ukryciem tożsamości w celu ich przetestowania. Ta czynność również wymaga zgody SOKiK (money.pl).
- Utrwalanie czynności: Urząd może rejestrować obraz i dźwięk bez informowania kontrolowanego podmiotu, także za zgodą SOKiK (cars.wz.uw.edu.pl).
Zmiany te weszły w życie po 14 dniach od ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu tworzącego rejestr blokowanych domen, który ma wejść w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia (bank.pl). Prezes UOKiK, Tomasz Chróstny, będzie samodzielnie realizował te kompetencje (bank.pl).
Czego dotyczy postępowanie UOKiK wobec BIK i banków?
UOKiK prowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące ograniczenia konkurencji w sektorze bankowym. Urząd sprawdza, czy system oceny zdolności kredytowej Biura Informacji Kredytowej (BIK) oraz praktyki największych banków nie uderzały w konsumentów porównujących oferty kredytów hipotecznych (Gazeta Prawna, 8 lipca 2026). Celem jest ustalenie, czy model scoringowy BIK ogranicza konkurencję między bankami oraz czy nie dochodzi do koordynacji i antykonkurencyjnej wymiany informacji o zapytaniach ofertowych klientów (cashless.pl).
W 2025 roku UOKiK (źródło: UOKiK) przeprowadził 8 przeszukań u 37 podmiotów w różnych sektorach, jednak nie ma potwierdzenia przeszukania w bankach w dniu 8 lipca 2026 roku (krk.legal). Postępowanie wyjaśniające w sprawie BIK i banków jest jednak w toku, a UOKiK dysponuje uprawnieniami do przeprowadzenia takich działań za zgodą sądu i w asyście policji (businessinsider.com.pl).
Co z projektem ustawy o kredycie konsumenckim i raportowaniem do BIK?
Projekt ustawy o kredycie konsumenckim, przygotowany przez UOKiK, został wycofany z prac rządu w maju 2026 roku (bank.pl). Mimo wycofania, pierwotny cel projektu obejmował wdrożenie unijnej dyrektywy CCD II (2023/2225) oraz zniesienie górnego limitu kredytu, który obecnie wynosi 255 550 zł (pap.pl).
Wycofany projekt zawierał zapis, że kredytodawcy byliby zobowiązani do przekazywania informacji o udzieleniu kredytu wyłącznie do BIK, a nie do Biur Informacji Gospodarczej (BIG-ów) (cashless.pl). Postulat Związku Przedsiębiorstw Finansowych dotyczący przekazywania informacji również do BIG-ów nie został uwzględniony w ostatecznej wersji projektu (lewiatan.org). Projekt wprowadzał także wymóg oceny zdolności kredytowej klienta na podstawie informacji z co najmniej dwóch baz danych (gov.pl). Obecnie trwają prace nad nowym projektem ustawy, który ma ponownie zostać przygotowany przez UOKiK (uokik.gov.pl).
Jakie inne działania UOKiK podjął wobec banków w 2026 roku?
UOKiK aktywnie działa w sektorze bankowym, czego przykładem jest nałożenie kary w wysokości 79,3 mln zł na PKO BP (Powszechna Kas (źródło: Kas)a Oszczędności Bank Polski) (bank.pl). Decyzja ta, wydana 23 stycznia 2026 roku, dotyczyła zmiany oprocentowania kredytu konsumenckiego bez odpowiednich wyjaśnień dla klientów (fintek.pl). To działanie podkreśla determinację UOKiK w egzekwowaniu praw konsumentów i zapewnianiu przejrzystości w ofertach bankowych.
Instytucje finansowe muszą liczyć się z rosnącą aktywnością UOKiK. Nowe kompetencje Prezesa Urzędu, w połączeniu z trwającymi postępowaniami wyjaśniającymi, oznaczają konieczność dokładnego weryfikowania wewnętrznych procedur, zwłaszcza w zakresie oceny zdolności kredytowej i wymiany danych. Przedsiębiorcy z sektora bankowego powinni monitorować dalsze prace nad ustawą o kredycie konsumenckim, aby dostosować się do przyszłych regulacji.
