Prezydent Karol Nawrocki ponownie nie uzyskał zgody Senatu na przeprowadzenie ogólnokrajowego referendum. Izba wyższa parlamentu 6 sierpnia 2026 roku większością głosów odrzuciła jego wniosek dotyczący polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Decyzja Senatu zamyka drogę do konsultacji społecznych w tej ważnej dla gospodarki i przedsiębiorców kwestii.
Jak Senat głosował w sprawie prezydenckiego wniosku o referendum?
Senat 6 sierpnia 2026 roku odrzucił wniosek prezydenta Karola Nawrockiego o referendum, głosując przeciwko inicjatywie. W głosowaniu nad wnioskiem prezydenta Karola Nawrockiego, który dotyczył zarządzenia ogólnokrajowego referendum w sprawie realizacji przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej, 62 senatorów opowiedziało się za odrzuceniem inicjatywy. 32 senatorów poparło wniosek, a 1 wstrzymał się od głosu (dane Senatu, 6 sierpnia 2026). Taki wynik oznacza, że prezydencka propozycja nie uzyskała wymaganej większości. Decyzja Senatu jest ostateczna w tej procedurze.
Jakie były podstawy prawne i proceduralne decyzji Senatu?
Zgodnie z Konstytucją RP, zarządzenie referendum ogólnokrajowego przez prezydenta wymaga bezwzględnej większości głosów Senatu. Podstawą prawną dla zarządzenia referendum ogólnokrajowego jest art. 125 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, że prezydent może zarządzić referendum za zgodą Senatu. Zgoda ta musi być wyrażona bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów. W przypadku 100-osobowego Senatu, bezwzględna większość to minimum 51 głosów za. Wynik głosowania, gdzie tylko 32 senatorów poparło wniosek, jednoznacznie wskazuje na brak spełnienia tego konstytucyjnego wymogu.
Procedura senacka przewiduje, że wnioski prezydenta są opiniowane przez właściwe komisje. W tym przypadku, przed głosowaniem plenarnym, połączone komisje Senatu zarekomendowały niewyrażenie zgody na referendum. Wśród nich znalazły się kluczowe dla tematyki wniosku komisje: do spraw Unii Europejskiej, gospodarki narodowej i innowacyjności, infrastruktury, klimatu i środowiska oraz rolnictwa i rozwoju wsi. Ich negatywna rekomendacja stanowiła istotny sygnał dla pozostałych senatorów. Wniosek prezydenta Karola Nawrockiego trafił do Senatu 23 lipca 2026 roku.
Czy prezydent Nawrocki wcześniej wnioskował o podobne referendum?
Była to druga próba prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie referendum dotyczącego polityki klimatycznej UE, poprzednia miała miejsce w maju 2026 roku. Wniosek rozpatrywany 6 sierpnia 2026 roku stanowił drugą próbę prezydenta Karola Nawrockiego w kwestii referendum dotyczącego polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Pierwszy wniosek w tej sprawie był rozpatrywany przez Senat w maju 2026 roku. Wówczas również izba wyższa parlamentu nie wyraziła zgody na przeprowadzenie głosowania. Ta powtarzalność wskazuje na konsekwentne stanowisko Senatu wobec inicjatyw referendalnych w tej konkretnej materii.
Kwestia polityki klimatycznej UE budzi szerokie dyskusje w Polsce, szczególnie w kontekście jej wpływu na gospodarkę, energetykę i konkurencyjność przedsiębiorstw. Prezydencka inicjatywa miała na celu uzyskanie społecznego mandatu dla ewentualnej rewizji lub modyfikacji podejścia Polski do unijnych celów klimatycznych. Odrzucenie wniosku przez Senat oznacza, że ta ścieżka konsultacji społecznych została zamknięta.
Decyzja Senatu ma bezpośrednie konsekwencje dla polskiego biznesu, zwłaszcza dla sektorów energochłonnych i transportu. Brak możliwości przeprowadzenia referendum oznacza, że polityka klimatyczna Unii Europejskiej będzie nadal wdrażana w Polsce zgodnie z dotychczasowymi założeniami. Przedsiębiorcy muszą kontynuować adaptację do regulacji takich jak system handlu emisjami (EU ETS) czy pakiet “Fit for 55”, bez perspektywy szybkiej zmiany kierunku wynikającej z ogólnokrajowych konsultacji.
