Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji przepisów, który ma na celu ograniczenie zjawiska greenwashingu. Zmiany ułatwią konsumentom odróżnianie rzetelnych informacji o produktach od wprowadzających w błąd deklaracji. Nowe regulacje wpłyną na sposób komunikacji marketingowej firm, szczególnie w sektorach wrażliwych na kwestie środowiskowe.
Co zmieniają nowe przepisy w zakresie deklaracji ekologicznych?
Nowe przepisy wprowadzają zakaz stosowania ogólnych haseł ekologicznych bez udokumentowanej wysokiej efektywności ekologicznej. Producenci nie będą mogli umieszczać na opakowaniach informacji, że produkt jest „ekologiczny”, „przyjazny dla środowiska” czy ma „niski ślad węglowy”, jeśli nie poprą tego dowodami. Projekt nowelizuje przepisy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawę o prawach konsumenta, implementując Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z 28 lutego 2024 roku (materiały gov.pl). Dyrektywa ta zmienia dyrektywy 2005/29/WE dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych oraz 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów. Zmiany rozszerzają listę czarnych praktyk handlowych o 12 nowych pozycji, a także katalog ogólnych informacji o głównych cechach produktu oraz praktyk wprowadzających w błąd (gov.pl).
Jakie kary grożą przedsiębiorcom za greenwashing?
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) będzie nadzorował przestrzeganie nowych przepisów i ścigał przedsiębiorców stosujących fałszywe deklaracje. Za nieuczciwe praktyki rynkowe, w tym greenwashing, przedsiębiorcy grozi kara pieniężna do 10% obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym nałożenie kary (dane EY). Jest to istotne ryzyko biznesowe, które wymaga od firm dokładnej weryfikacji swoich komunikatów marketingowych. Nowe regulacje mają na celu wyeliminowanie sytuacji, w której firmy przedstawiają obowiązki prawne, takie jak recyklingowalność opakowania, jako unikalną „zieloną innowację” (materiały gov.pl). Takie działanie również będzie uznawane za greenwashing.
Jakie nowe obowiązki informacyjne czekają sprzedawców online?
Projekt ustawy wprowadza nowy obowiązek dla sprzedawców w umowach zawieranych na odległość, w tym online. Sprzedawca musi przekazać konsumentowi informację o ekologicznych opcjach dostawy towarów przed zawarciem umowy (materiały gov.pl). Jest to konkretne wymaganie proceduralne, które ma na celu zwiększenie świadomości konsumentów i promowanie bardziej zrównoważonych wyborów. Dodatkowo, jeśli firma deklaruje przyszłą wydajność środowiskową, na przykład „zeroemisyjność do 2040 roku”, musi posiadać wymierny i obiektywny plan wdrożenia, monitorowany przez niezależnych ekspertów. Brak takiego planu będzie traktowany jako greenwashing (materiały gov.pl). Projekt wprowadza dwa nowe typy nieuczciwych praktyk: deklaracje ekologiczne bez jasnych, obiektywnych zobowiązań oraz reklamowanie korzyści nieistotnych i niezwiązanych z cechą produktu.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie i co to oznacza dla firm?
Nowe regulacje mają wejść w życie 27 września 2026 roku (biznes.pap.pl). Data ta jest kluczowa dla przedsiębiorców, którzy muszą dostosować swoje strategie marketingowe i komunikacyjne. Zmiany w dyrektywie 2011/83/UE obejmują również obowiązek przekazania informacji o istnieniu prawnego obowiązku zapewnienia zgodności towaru z umową, o udzieleniu przez producenta handlowej gwarancji trwałości oraz o istnieniu prawnego obowiązku zapewnienia zgodności treści cyfrowych i usług cyfrowych z umową (materiały gov.pl). Firmy będą musiały przejść od własnych, nieweryfikowanych oznaczeń do etykiet opartych na oficjalnych schematach certyfikacji, takich jak EU Ecolabel, lub zatwierdzeniach władz publicznych (rp.pl).
Przedsiębiorcy muszą przygotować się na wdrożenie nowych standardów w komunikacji marketingowej. Konieczne będzie zweryfikowanie wszystkich deklaracji ekologicznych i upewnienie się, że są one poparte rzetelnymi dowodami. Brak dostosowania się do nowych przepisów do 27 września 2026 roku może skutkować wysokimi karami finansowymi nakładanymi przez UOKiK.
