Polski rynek nieruchomości, o wartości transakcji sięgającej 280 mld zł rocznie, stoi przed istotnymi zmianami regulacyjnymi. Projekt ustawy, inicjowany przez posłów Polski 2050 i wspierany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRT), ma na celu zwiększenie transparentności i ochronę konsumentów. Kluczowym elementem jest zakaz pobierania prowizji od obu stron transakcji, co ma wyeliminować konflikty interesów.
Co zakłada projekt ustawy dotyczący pośredników nieruchomości?
Projekt nowelizacji wprowadza całkowity zakaz reprezentowania obu stron transakcji przez jednego pośrednika. Głównym celem tej regulacji jest eliminacja konfliktu interesów. Pośrednik nie będzie mógł jednocześnie negocjować maksymalnej ceny dla sprzedającego i minimalnej dla kupującego. Inicjatywa poselska ugrupowania Polska 2050 zyskała poparcie wiceministra rozwoju i technologii Tomasza Lewandowskiego z MRT. Jest to powrót do pomysłu z 2023 roku, który nie został wówczas zrealizowany.
Jakie zmiany czekają pośredników w zakresie odpowiedzialności i rejestracji?
Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie nowych obowiązków informacyjnych dla pośredników. Będą oni zobowiązani do przekazywania kupującym pełnej informacji o stanie prawnym nieruchomości, kosztach utrzymania oraz materiałach użytych przy budowie. Dodatkowo, rozważany jest powrót do systemu odpowiedzialności zawodowej poprzez utworzenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej (KOZ). KOZ umożliwi klientom składanie skarg bez konieczności drogi sądowej, co może skutkować tzw. „wilczym biletem” za złamanie standardów. W źródłach sugeruje się również wprowadzenie centralnego rejestru pośredników, który określi wymogi kwalifikacyjne, takie jak wykształcenie, kursy i niekaralność.
Jakie są obecne i proponowane limity prowizji na rynku nieruchomości?
Obecnie stawki prowizji pośredników nieruchomości wahają się w przedziale 1, 5% wartości transakcji. W przypadku droższych lokali oznacza to kwoty sięgające dziesiątek tysięcy złotych. Według danych GUS z 2025 roku, w Polsce zarejestrowano ponad 12 000 podmiotów wykonujących działalność pośrednika w obrocie nieruchomościami. Stanowi to wzrost o około 8% w ciągu ostatnich pięciu lat po deregulacji zawodu. Z danych NBP wynika, że w 2025 roku wartość transakcji mieszkaniowych na rynku wtórnym w Polsce wyniosła około 280 mld zł. Przy średniej prowizji 3%, potencjalny roczny obrót prowizjami pośredników szacuje się na 8,4 mld zł. Projekt ustawy zakłada ustawowe ograniczenie maksymalnej wysokości prowizji. Konkretne stawki procentowe nie zostały jednak jeszcze określone i pozostają do ustalenia w toku prac legislacyjnych.
Kiedy rozpoczną się konsultacje i kiedy ustawa może wejść w życie?
Wiceminister Tomasz Lewandowski potwierdził, że prace nad zmianami trwają. Pierwsze prekonsultacje z branżą mogą rozpocząć się w kwietniu 2026 roku. Proces legislacyjny jest złożony, dlatego wejście w życie nowych regulacji jest prawdopodobne w 2027 roku. Firmy pośrednictwa nieruchomości muszą przygotować się na fundamentalną zmianę modelu biznesowego, koncentrując się na reprezentacji jednej strony transakcji. Wprowadzenie rejestru i Komisji Odpowiedzialności Zawodowej zwiększy nadzór nad rynkiem, co może podnieść standardy usług, ale także wymagać dostosowania wewnętrznych procedur do nowych wymogów prawnych.
