Rząd koncentruje się na obniżeniu kosztów energii w Polsce, aby transformacja energetyczna nie prowadziła do wzrostu cen. Minister finansów Andrzej Domański podkreślił, że ceny energii powinny systematycznie spadać. Rząd zapowiada działania mające na celu obniżenie kosztów energii oraz wprowadzenie zmian w unijnym systemie handlu emisjami (ETS).
Dlaczego Polska dąży do obniżenia kosztów energii?
Polska dąży do obniżenia kosztów energii, aby zapewnić konkurencyjność gospodarki i złagodzić presję inflacyjną. Rząd chce uniknąć sytuacji, w której transformacja energetyczna zastąpi “pułapkę węglową” pułapką drogiego prądu z odnawialnych źródeł. Inflacja CPI w maju 2026 roku wyniosła 3,1% rok do roku (dane GUS), co stanowi spadek o 0,3% w porównaniu do kwietnia. Ten kontekst makroekonomiczny wzmacnia potrzebę stabilizacji i obniżania kosztów operacyjnych dla przedsiębiorstw.
Andrzej Domański, minister finansów, stwierdził, że “ceny energii w Polsce powinny systematycznie spadać, a transformacja energetyczna nie może oznaczać zastąpienia „pułapki węglowej” pułapką drogiego prądu z nowych źródeł” (Rzeczpospolita, 11 czerwca 2026). Rząd pracuje nad rozwiązaniami, które mają obniżyć koszty energii, szczególnie dla sektorów energochłonnych.
Jakie są polskie postulaty dotyczące reformy unijnego systemu ETS?
Polska postuluje głęboką reformę systemu ETS, a nie jego całkowitą likwidację, aby zmniejszyć obciążenia dla przemysłu i ciepłownictwa. Kluczowe polskie postulaty obejmują:
- Więcej darmowych uprawnień dla przemysłu, w tym dla sektorów objętych mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM).
- Utrzymanie lub przedłużenie korzystnych zasad dla ciepłownictwa oraz dodatkowe wsparcie inwestycyjne dla tego sektora.
- Dalsze opóźnienie rozszerzenia ETS2 (obejmującego transport i budownictwo) lub uczynienie go dobrowolnym do 2030 roku.
- Wzmocnienie mechanizmów przeciwko spekulacji na rynku uprawnień do emisji CO2 oraz bardziej aktywne wykorzystanie rezerwy stabilności rynkowej (MSR) w celu ograniczenia cen CO2.
- Wyłączenia lub ulgi dla produkcji na potrzeby obronności.
- Większe środki na modernizację przemysłu oraz uwzględnienie specyfiki państw członkowskich i regionów.
Komisja Europejska ma przedstawić kompleksową propozycję zmian w systemie ETS w lipcu 2026 roku. Do tego czasu państwa członkowskie, w tym Polska, aktywnie starają się wpłynąć na kierunek reformy.
Jaki wpływ mają ceny energii na polską gospodarkę?
Wysokie ceny energii wywierają presję na bilans płatniczy Polski, wpływając na saldo rachunku bieżącego. Według danych NBP, w pierwszym kwartale 2026 roku saldo rachunku bieżącego było dodatnie w styczniu (4,9 mld zł) i lutym (1,0 mld zł), natomiast w marcu odnotowano ujemne saldo (-1,0 mld zł). Sumarycznie za te trzy miesiące saldo wyniosło około +4,9 mld zł. Utrzymująca się presja importu energii może wpływać na te wskaźniki, co podkreśla znaczenie działań rządu na rzecz obniżenia kosztów energii i uniezależnienia się od drogich surowców.
Działania rządu w zakresie transformacji energetycznej i reformy ETS mają na celu nie tylko obniżenie kosztów dla konsumentów, ale także poprawę stabilności makroekonomicznej kraju.
Co dalej z polityką energetyczną i ETS?
Przedsiębiorcy powinni monitorować rozwój sytuacji wokół reformy systemu ETS, zwłaszcza w kontekście propozycji Komisji Europejskiej zaplanowanej na lipiec 2026 roku. Ewentualne zmiany w zasadach handlu emisjami, w tym dotyczące darmowych uprawnień czy harmonogramu wdrożenia ETS2, mogą mieć bezpośredni wpływ na koszty operacyjne firm, szczególnie w sektorach energochłonnych i ciepłownictwie. Śledzenie postulatów polskiego rządu oraz negocjacji na poziomie unijnym pozwoli na lepsze przygotowanie się do nadchodzących regulacji.
