Afera Qatargate, która wybuchła w grudniu 2022 roku, nadal generuje nowe wątki prawne. Najnowszy dotyczy byłego komisarza UE, Dimitrisa Avramopulosa, którego belgijska prokuratura federalna ponownie próbuje postawić przed sądem. Sprawa podkreśla wyzwania związane z immunitetem urzędników unijnych w obliczu poważnych zarzutów korupcyjnych.
Co ujawniła afera Qatargate i jakie zarzuty postawiono Avramopulosowi?
Afera Qatargate to skandal korupcyjny, który ujawnił sieć wpływów i łapówek w Parlamencie Europejskim, obejmującą europosłów, byłych komisarzy i lobbystów. Śledztwo rozpoczęło się w grudniu 2022 roku, kiedy belgijska policja przeprowadziła 20 nalotów w 19 miejscach w Belgii i we Włoszech. Aresztowano wówczas 8 osób, w tym byłego włoskiego europosła Piera Antonia Panzeriego (Belgian federal prosecutor, 2022).
Dimitris Avramopoulos, były grecki komisarz UE ds. migracji w latach 2014, 2019, znalazł się w centrum śledztwa. Belgijska prokuratura postawiła mu zarzuty korupcji i udziału w organizacji przestępczej. W 2024 roku belgijski sąd wydał europejski nakaz aresztowania wobec Avramopulosa, co potwierdziły belgijskie i greckie władze (RMF24, Rzeczpospolita). Grecka prokuratura wszczęła własne śledztwo w 2025 roku, dotyczące korupcji i nielegalnych wpływów z państw arabskich, takich jak Katar i Maroko.
Jak przebiegała procedura uchylenia immunitetu i jaka była decyzja Parlamentu Europejskiego?
Belgijska prokuratura federalna w 2026 roku złożyła wniosek do Parlamentu Europejskiego o uchylenie immunitetu Dimitrisowi Avramopulosowi. Celem było umożliwienie jego osobistego przesłuchania oraz zastosowania środków zapobiegawczych, w tym aresztu. W 2025 roku grecka prokuratura zgodziła się na ekstradycję Avramopulosa do Belgii, jednak proces ten został opóźniony z powodu procedur prawnych i apelacji.
W czerwcu 2026 roku Parlament Europejski odmówił uchylenia immunitetu Avramopulosowi. Parlament uzasadnił swoją decyzję brakiem „konkretnych dowodów” oraz ryzykiem „politycznego prześladowania” (Politico, 2026). Ta decyzja stanowi istotną przeszkodę dla belgijskich władz w kontynuowaniu śledztwa i postawieniu byłego komisarza przed sądem.
Jaka była rola Antonio Panzeriego i jaka jest skala korupcji w Qatargate?
Antonio Panzeri, były włoski europoseł, jest jedną z centralnych postaci afery Qatargate. W 2022 roku w jego mieszkaniu znaleziono około 600 tys. euro w gotówce (Belgian federal prosecutor, 2022). W 2023 roku Panzeri zawarł ugodę z prokuraturą, w której zeznał o istnieniu rozległej sieci korupcyjnej. Wskazał na zaangażowanie europosłów, byłych komisarzy i lobbystów. W 2024 roku sąd w Brukseli skazał go na 10 lat więzienia za korupcję, udział w organizacji przestępczej i pranie pieniędzy.
Belgijscy śledczy ustalili, że łączna wartość łapówek i wpływów w procederze Qatargate wyniosła około 2,5 mln euro. Z tej kwoty 1,5 mln euro znaleziono w gotówce, a 1 mln euro przekazano drogą elektroniczną lub w formie „darów”, takich jak bilety lotnicze czy hotele (Belgian federal prosecutor, 2026). Dimitris Avramopoulos miał otrzymać około 200 tys. euro w formie łapówek od państw arabskich.
Jakie są konsekwencje afery i dalsze perspektywy śledztwa?
Śledztwo Qatargate objęło łącznie 12 osób. Wśród nich było 7 obecnych europosłów, 3 byłych europosłów oraz 2 byłych komisarzy (Belgian federal prosecutor, 2026). Do tej pory 5 osób zostało skazanych na kary więzienia, w tym Panzeri i Eva Kaili, była wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego. Siedem osób, w tym Avramopoulos, nadal jest objętych śledztwem lub procesem apelacyjnym.
Organizacja pozarządowa Fight Impunity, założona przez Evę Kaili po jej aresztowaniu, złożyła skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE. Zarzuciła Parlamentowi Europejskiemu brak skutecznych mechanizmów walki z korupcją. W raporcie z 2024 roku, zatytułowanym „Qatargate: Three years later”, organizacja oceniła, że ponad 70% europejskich parlamentarzystów nadal nie podlega obowiązkowym deklaracjom majątkowym na poziomie UE (Transparency International, 2024).
Brak uchylenia immunitetu Dimitrisowi Avramopulosowi przez Parlament Europejski w 2026 roku utrudnia belgijskim władzom skuteczne ściganie zarzutów korupcyjnych. Decyzja ta podważa zaufanie do mechanizmów kontrolnych UE i może opóźnić rozliczenie wszystkich zamieszanych w aferę Qatargate.
