Incydent w Szczecinie, gdzie nałożono mandat 500 zł za brak paragonu, wywołał ogólnopolską dyskusję o proporcjonalności działań Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). W odpowiedzi na krytykę, wiceminister finansów Marcin Łoboda publicznie bronił funkcjonariuszy KAS. Przedsiębiorcy i eksperci prawni podnoszą kwestię stosowania pouczeń zamiast kar finansowych w podobnych sytuacjach.
Co wywołało dyskusję wokół działań Krajowej Administracji Skarbowej?
Dyskusję wywołała kontrola w szczecińskiej pierogarni, gdzie pracownik KAS nałożył mandat 500 zł za sprzedaż butelki wody bez paragonu. Sprawa szybko zyskała rozgłos, stając się symbolem sporu o granice działań skarbówki. Po fali krytyki głos zabrał Marcin Łoboda, wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej, który stanął w obronie swoich funkcjonariuszy.
Marcin Łoboda podkreślił, że pracownicy KAS działają zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. “Funkcjonariusze KAS działają zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a ich zadaniem jest egzekwowanie podstawowych obowiązków podatkowych”, powiedział Łoboda 6 lipca 2026 roku (PAP). Przedstawiciele przedsiębiorców pytają, czy w takich przypadkach państwo nie powinno częściej sięgać po pouczenie i uwzględniać okoliczności naruszenia.
Jakie są nowe uprawnienia KAS w zakresie kontroli ex post?
Od połowy 2024 roku organy Krajowej Administracji Skarbowej posiadają rozszerzone uprawnienia w zakresie kontroli ex post, co pozwala na weryfikację prawidłowości rozliczeń po ich dokonaniu. Kontrole te stanowią istotne narzędzie w walce z szarą strefą i nieprawidłowościami podatkowymi. Zmiany strukturalne w administracji skarbowej, które weszły w życie 1 marca 2026 roku, również wpłynęły na funkcjonowanie KAS. Od tego dnia nie istnieją już urzędy Kontroli Skarbowej (UKS) oraz urzędy i izby Celne (UC), co stanowi tło dla obecnej struktury KAS (gov.pl).
Nowe regulacje mają na celu zwiększenie efektywności kontroli, jednak budzą obawy wśród przedsiębiorców dotyczące ich zakresu i sposobu przeprowadzania. Zarządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 26 czerwca 2026 roku, zmieniające organizację Krajowej Informacji Skarbowej, potwierdza ciągłość zmian w administracji skarbowej w 2026 roku (gov.pl).
Jakie zmiany w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) wpływają na obowiązki przedsiębiorców?
Wprowadzenie obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od 2026 roku znacząco zmienia zasady fakturowania i rozliczania VAT dla większości przedsiębiorców. Harmonogram wdrożenia systemu jest podzielony na trzy etapy, co pozwala na stopniowe dostosowanie rynku B2B do nowych wymogów fakturowania elektronicznego (ksef.podatki.gov.pl).
Kluczowe terminy i zasady KSeF w 2026 roku:
- 1 lutego 2026 roku: Obowiązkowy KSeF dotyczy dużych podatników, których obrót przekroczył 200 mln zł w 2024 roku. Od tej daty wszyscy podatnicy mają również obowiązek odbierania faktur zakupowych w KSeF, niezależnie od tego, czy sami wystawiają faktury w systemie (optima-demo.com.pl).
- 1 kwietnia 2026 roku: Obowiązek wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF obejmuje pozostałe firmy, w tym mikro, małe, średnie przedsiębiorstwa oraz jednoosobowe działalności gospodarcze, których miesięczna sprzedaż przekracza 10 tys. zł brutto (ksef.podatki.gov.pl).
- 1 stycznia 2027 roku: Najmniejsi mikroprzedsiębiorcy, których miesięczna sprzedaż nie przekracza 10 tys. zł brutto, zostaną objęci obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF (altab.pl).
Wprowadzenie KSeF skraca również podstawowy termin zwrotu podatku VAT z 60 do 40 dni dla faktur rozliczanych w systemie (ksef.podatki.gov.pl).
Czy KAS powinna częściej stosować pouczenia zamiast mandatów?
Przedstawiciele przedsiębiorców postulują, aby Krajowa Administracja Skarbowa częściej sięgała po pouczenia, zwłaszcza w przypadku drobnych uchybień, zamiast od razu nakładać kary finansowe. Incydent w szczecińskiej pierogarni, gdzie mandat 500 zł został nałożony za niewydanie paragonu za butelkę wody, stał się punktem zapalnym w tej dyskusji. Przedsiębiorcy argumentują, że w sytuacjach, gdy naruszenie nie jest celowe i nie prowadzi do znaczących strat dla budżetu państwa, pouczenie mogłoby być bardziej adekwatną reakcją.
Dyskusja koncentruje się na proporcjonalności działań KAS. Z jednej strony, administracja skarbowa ma obowiązek egzekwowania przepisów i zapewnienia równości wobec prawa. Z drugiej strony, nadmierna surowość w drobnych sprawach może prowadzić do frustracji wśród przedsiębiorców i podważać zaufanie do instytucji państwowych.
Incydent w Szczecinie i obrona pracowników przez szefa KAS Marcina Łobodę uwypuklają napięcia między potrzebą egzekwowania przepisów a oczekiwaniami przedsiębiorców co do elastyczności administracji. W obliczu nadchodzących zmian w KSeF, które od 1 lutego 2026 roku objęły duże podmioty, a od 1 kwietnia 2026 roku większość pozostałych firm, jasne wytyczne dotyczące stosowania pouczeń i kar stają się kluczowe dla budowania zaufania i przewidywalności w relacjach z fiskusem. Przedsiębiorcy powinni śledzić komunikaty KAS dotyczące interpretacji przepisów i wytycznych w zakresie kontroli, aby uniknąć nieporozumień i potencjalnych sankcji.
