Od 1 lipca 2026 roku polski system farmaceutyczny wprowadza istotną zmianę w realizacji e-recept. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie elastyczności dla pacjentów, którzy dotychczas byli zobligowani do wykupienia całej recepty w jednej aptece. Ministerstwo Zdrowia, po konsultacjach z Naczelną Izbą Aptekarską, przesunęło pierwotny termin wdrożenia z 18 czerwca 2026 roku.
Jakie zmiany wprowadza e-recepta dzielona od 1 lipca 2026 roku?
E-recepta dzielona umożliwia pacjentom realizację poszczególnych opakowań leku z jednej e-recepty w różnych aptekach na terenie Polski. Pacjent może wykupić pierwszą część leków w jednej aptece, a kolejne opakowania z tej samej e-recepty w dowolnej innej placówce uczestniczącej w systemie. Nowe przepisy dotyczą wyłącznie leków gotowych i nie obejmują leków sporządzanych indywidualnie.
Rozwiązanie to ma przynieść korzyści przede wszystkim pacjentom korzystającym z recept rocznych, przyjmującym leki przewlekle, często podróżującym lub mieszkającym w miejscach z okresowymi brakami leków. Zwiększa to dostępność terapii i eliminuje problem konieczności wykupienia wszystkich opakowań w jednej aptece, nawet jeśli nie są one dostępne od ręki.
Jak apteki mogą przystąpić do systemu e-recepty dzielonej?
Przystąpienie do systemu e-recepty dzielonej jest dobrowolne dla aptek i nie jest wymuszane przez Ministerstwo Zdrowia. Funkcja nie włącza się automatycznie. Aby apteka mogła realizować e-recepty w nowym trybie, musi aktywnie zgłosić się do Centrum e-Zdrowia (CeZ) za pośrednictwem portalu gabinet.gov.pl. Dodatkowo, placówka musi zainstalować odpowiednią aktualizację oprogramowania aptecznego. Po otrzymaniu zgłoszenia, CeZ aktywuje aptece możliwość realizacji recept w wielu aptekach i przekazuje potwierdzenie drogą elektroniczną. Docelowo rozwiązanie obejmie około 12 tysięcy aptek w całej Polsce, z których codziennie będzie korzystać kilkadziesiąt tysięcy osób uprawnionych, w tym około 27 tysięcy farmaceutów (dane: dlafarmacji.pl).
Jakie są zasady realizacji rocznej e-recepty?
E-recepta roczna zachowuje ważność przez 365 dni od daty wystawienia lub wskazanej „daty realizacji od” (dane: pacjent.gov.pl). Lekarz może na niej przepisać lek maksymalnie na 360 dni kuracji. Pierwsze opakowanie leku należy wykupić w ciągu 30 dni od wystawienia recepty. Po upływie tego terminu apteka może zmniejszyć ilość leku proporcjonalnie do czasu, który upłynął. Jednorazowo pacjent może wykupić lek maksymalnie na 120 dni stosowania. Oznacza to, że pełną kurację 360-dniową realizuje się w aptece w co najmniej trzech częściach. Dla leków psychotropowych oraz środków odurzających termin realizacji wynosi zawsze 30 dni, niezależnie od długości kuracji.
Jakie zmiany w refundacji leków wprowadza limit 60 dni terapii?
Nowe przepisy, będące w fazie prekonsultacji (opublikowane pod koniec kwietnia 2026 roku), przewidują ograniczenie refundacji do zapasu leków odpowiadającego 60 dniom terapii (dane: pulsmedycyny.pl). Oznacza to, że pełna refundacja obejmie wyłącznie ilość leku wyliczoną na podstawie zalecanej przez lekarza dawki na 60 dni. Pacjent może kupić większą ilość preparatu, ale za opakowania przekraczające ten limit refundacyjny zapłaci pełną cenę. Recepta roczna pozostaje, jednak zakup leków z wyprzedzeniem przestaje być opłacalny po przekroczeniu limitu 60 dni. Pacjent będzie musiał częściej pilnować terminów wykupywania leków refundowanych. Obecnie poziomy odpłatności za leki refundowane to: bezpłatny, ryczałtowy (3,20 zł), 50% i 30% (dane: nfz-katowice.pl).
Co zmienia algorytm wyliczania ilości leku od 7 kwietnia 2026 roku?
Od 7 kwietnia 2026 roku w procesie realizacji e-recept rocznych zmieniono algorytm wyliczania maksymalnej ilości produktu leczniczego do jednorazowego wydania w aptece (dane: ezdrowie.gov.pl). Nowy mechanizm opiera się na rzeczywistych wielkościach opakowań zarejestrowanych w Rejestrze Produktów Leczniczych (RPL), a nie na prostym przeliczeniu dni terapii. Algorytm uwzględnia również realną dostępność opakowań w aptekach, co oznacza, że opakowania oznaczone jako niedostępne nie są włączane w obliczenia.
Do wyliczeń nie są automatycznie brane zamienniki produktu wskazanego na e-recepcie. System uwzględnia wyłącznie różne wielkości opakowań tego samego produktu leczniczego. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w historii realizacji danej recepty wydano zamiennik, wtedy system zacznie uwzględniać jego opakowania w kolejnych wyliczeniach. W przypadku e-recepty refundowanej do obliczeń brane są wyłącznie opakowania objęte refundacją. Dla e-recepty nierefundowanej uwzględnione zostają wszystkie zarejestrowane opakowania danego produktu.
Wprowadzenie e-recepty dzielonej oraz towarzyszących jej zmian w algorytmach i zasadach refundacji wymaga od aptek aktywnego dostosowania się do nowych regulacji. Placówki, które nie zgłoszą się do systemu CeZ i nie zaktualizują oprogramowania, nie będą mogły oferować pacjentom elastycznej realizacji recept. Dla pacjentów oznacza to większą swobodę w wyborze apteki, ale także konieczność świadomego zarządzania realizacją recept rocznych, zwłaszcza w kontekście nowego limitu refundacji na 60 dni terapii.
